ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

314

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

يكى جند يك « 1 » باقلى و به دهان بدارذ جنانك ياذ كردم ان بيش « 2 » را غرض تنك كردن بوذ و اين سبسين را غرض سطبركردن از قبل آنك اين نزله كرم تنك بوذ و خواب باز دارذ « 3 » نزله خشك شوذ و هيج برنيايذ و اعتماد بر اين « 4 » سرفه به شراب خشخاش بوذ « 5 » و بقرص كل مختوم يا قرص كل ارمنى و « 6 » نسختهاء اين قرص « 6 » بكنّاش عيسى صهار بخت يابذ . اكر نزله نايستذ و كرمى كمتر نه‌كردد آنكاه به دهان بكيرذ اين حب [ نسخت وى ] « 7 » بكيرد علك شاخ يك درم سنك مر و ابيون از هر يكى دو دانكسنك ربّ السوس يك درم سنك زعفران دو دانك سنك اين‌همه را بكوبذ و ببيزذ و حب كند جند دانكى و به دهان بدارذ شب بوقت خواب اين هر اينه نزله باز دارذ و لكن نكاه بايذ داشتن اكر دم تنك بوذ ابيون به كار ندارذ جه ابيون دم « 8 » تنك‌تر كند اكر نزله باز ايستد « 9 » و الا سر ببايذ ماليذن تا كرم شوذ و سرخ « 10 » كردذ و يكى طلى بوذ كى ورا جالينوس محمر خواند و اين را طلى - الخردل كويند بسر اندر بايذ ماليذن اين طلى « 11 » از بس آنك سر باك سترده بوذ و بجاى ماند تا سر « 12 » آبله كند و آبله را بكفانذ تا ريش شوذ و ان

--> ( 1 ) - ف : « يك » ندارد ( 2 ) - ف : بيشين ( 3 ) - ف : افزوده . از بسيارى ( 4 ) - ف : درين . ( 5 ) - ب ه : ظ . و بقرص خشخاش سرفه را و برامدن خون را به شراب خشخاش و تب را بجلاب بخته . صفت قرص خشخاش كل سرخ صمغ عربى از هر يكى بنج درم كثيرا نشاسته تخم مورد بريان كرده از هر يكى سه درم رب السوس تخم كوكنار سبيد از هر يكى دو درم طباشير دو درم زعفران نيم درم همه بكوبد و ببيزد و بلعاب اسبغول بريان كرده قرص كنند شربت از وى درمسنكى و نيم با طبيخ زوفا بدهند . صفت شراب خشخاش . خشخاش سبيد بيست عدد بشمار تخم كوكنار ده درمسنك تخم خطمى و كثيرا و صمغ و تخم خبازى و دانه ابى از هر يكى بنج درم . . . السوس تراشيده و باك كرده بيست درمسنك اسبغول ده درمسنك همه را بشش رطل آب ببزد تا بنيمه باز ايد ببالايد و سلا . . . انكور يك رطل بوى برافكند و باتش نرم ببزد تا بقوام سطبر ايد بردارد و به كار دارد . ( 6 - 6 ) - ف : نسخت اين قرصها ( 7 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 8 ) - ف : افزوده . نيز ( 9 ) - ب ه : به . م : خوذ به ( 10 ) - ف : صرخ ( 11 ) - ف : افزوده . را ( 12 ) - « ف » و « ب ه » : افزوده . را